Tips voor video

Als je kunt beschikken over een moderne amateur-videocamera of een fotocamera met videofunctie (en dat zijn de meeste tegenwoordig), kunt je deze ook uitstekend gebruiken voor het vastleggen van de totale zonsverduistering. Volgens sommigen is het maken van videobeelden zelfs eenvoudiger en leuker dan het maken van foto's.

Gezien de duur van het verschijnsel van eerste tot laatste contact, is het waarschijnlijk niet mogelijk om constant te filmen, maar maak regelmatig shots van enkele tientallen seconden welke u later kunt monteren. Vanaf enkele minuten voor totaliteit tot enkele minuten erna, kun je het beste de zon constant in beeld houden en blijven filmen.

Met een camera kun je je beperken tot de eclips zelf, maar neem ook vooral de moeite om voor en na totaliteit de omgeving vast te leggen. Het donkerder worden kort voor de eclips, de aanstormende maanschaduw, sikkelvormige zonsbeeldjes in de schaduw onder bomen, en de vreemde vliegende schaduwen, kun je proberen om op video vast te leggen. Juist deze bewegende verschijnselen lenen zich perfect voor video!

Neem je de eclips waar samen met anderen, maak dan ook één of meer shots van de waarneemplaats met de uitstalling van apparatuur en waarnemers. En laat vooral steeds de microfoon open staan om zo en passant de reacties van de waarnemers tijdens de eclips vast te leggen. Vooral tijdens totaliteit is het gejuich en gejoel niet van de lucht.

Voor het maken van opnamen van de zon zelf, gelden ruwweg de zelfde adviezen als voor fotografie:

Zet je camera op een stevig statief. Bedenk dat de camera schuin omhoog moet kijken. Menig statief met camera wordt dan onstabiel. Bedenk dat de zon beweegt langs de hemel, dus dat je de camera steeds zult moeten verdraaien. Probeer dit thuis uit. Gebruik evt. een zelfvolgende telescoopmontering (parallactische montering met motor) om de zon steeds in beeld te houden.
Bescherm je camera tegen overmatige hitte, zeker als je je in een warm land bevindt. Donkere camerabehuizingen kunnen de temperatuur van de camera flink doen oplopen. Hang er een witte doek overheen.
Bescherm je camera tegen het felle zonlicht: te fel licht beschadigt de ccd-chip en uw ogen. Gebruik dezelfde filters als voor fotografie, bijv. astrosolarfolie in een eenvoudige vatting of een duurder glasfilter. Niet geschikt zijn de gelatine wratten-filters, die de warmte slecht verdragen. Test het filter thuis: kijk of je goed belichte opnamen kunt maken van de onverduisterde zon.
Gebruik de telestand van de zoomlens om de zon met corona mooi in beeld te krijgen. Gebruik evt. een extra losse telelens als je camera die mogelijkheid heeft. Gebruik bij inzoomen alleen de 'optische zoom'. Sommige camera's blazen in de uiterste zoomstand het beeld elektronisch op, maar dat is nep: het centrale deel van het beeldveld van de chip wordt dan groter opgenomen, maar je wint geen scherpte, maar gooit juist beeldpunten weg.
De automatische belichting is vaak niet te vertrouwen: tijdens de gedeeltelijke fase is het contrast tussen helder zonsbeeld en omgeving te groot, en wil de camera onderbelichten; bij totaliteit is het centrum van het beeld verwarrend donker en wil de camera juist overbelichten, waardoor de corona verdwijnt. Grijp zo mogelijk handmatig in, en volg het resultaat in de zoeker of op het beeldscherm. De belichting tijdens de gedeeltelijke fase moet gelijk zijn aan die bij de onverduisterde zon, en kun je dus thuis al vaststellen.
Zet zo mogelijk de autofocus uit en stel handmatig in op oneindig. De autofocus kan in de war raken door het filter.
Tijdens, of enkele seconden voor de totaliteit mag je het filter verwijderen. Bij begin en eind van de totaliteit kun je zo het parelsnoereffect en de 'Baily beads' vastleggen. Direct na totaliteit het filter weer aanbrengen.
Het helderheidsverloop in de corona is zo groot dat je onmogelijk alle details kunt vastleggen in één beeld. Door de belichting langzaam te variëren, kun je structuren van binnen naar buiten vastleggen.
Belangrijkste tip: video is mooi, maar vergeet vooral niet om ook met eigen ogen te kijken! Ons oog is het beste instrument om alle fijne details in de corona mee te zien.

Tekst: Edwin Mathlener. Laatste bewerking: 17 februari 2026.